( 1 ) مىكند كه مىگفته است * در غزو بدر چون گروهى را به اسيرى گرفتيم پرسيديم شمار شما چند بود ؟ گفتند : هزار تن . عبيد اللّه بن موسى از اسرائيل ، از ابو اسحاق ، از ابو عبيدة از پدرش نقل مىكند كه مىگفت * مردى از مشركان را روز بدر به اسيرى گرفتيم و پرسيديم شمار شما چند تن بود ؟ گفت : هزار تن بوديم . هشيم بن بشير از مجالد ، از شعبى نقل مىكند كه مىگفته است * فديهء اسيران بدر چهار هزار درهم بود و كمتر ، و اگر كسى چيزى نداشت موظف مىشد به كودكان انصار نوشتن بياموزد . فضل بن دكين از اسرائيل ، از جابر ، از عامر نقل مىكند كه مىگفت * رسول خدا ( ص ) در روز بدر هفتاد اسير از مشركان گرفت و از آنها به اندازهء توانايىشان فديه مىگرفتند . مردم مكه مىنوشتند و مردم مدينه نوشتن نمىدانستند ، هر اسيرى كه مال نداشت ده كودك از كودكان مدينه را به او مىسپردند تا بديشان نوشتن بياموزد و چون كودكان نوشتن فرا مىگرفتند و ورزيده مىشدند ، همين كار ، فديهء او بود و آزاد مىشد . محمد بن صبّاح از شريك ، از قريش ، از عامر نقل مىكند كه مىگفته است * فديهء اسيران بدر معمولا پرداخت چهل اوقيه [ 1 ] بود و هر كس نداشت مىبايست براى آزادى خود ده تن از مسلمانان را نوشتن بياموزد ، و زيد بن ثابت از كسانى بود كه به همين ترتيب نوشتن آموخت . محمّد بن عبد اللّه انصارى از هشام بن حسّان ، از محمد بن سيرين ، از عبيدة نقل مىكند كه * جبرئيل در مورد اسيران بدر به حضور پيامبر ( ص ) آمد و گفت : اگر بخواهيد مىتوانيد آنها را بكشيد و اگر بخواهيد مىتوانيد فديه بگيريد و اگر فديه گرفتيد در آينده هفتاد تن از شما - به شمار اسيران - شهيد خواهند شد . پيامبر ( ص ) اصحاب خود را فراخواند و همگى يا گروهى از ايشان آمدند ، پس فرمود : اين جبرئيل است كه شما را مخيّر مىكند كه مىتوانيد اسيران را بكشيد يا فديه بگيريد و اگر فديه بگيريد در آينده به شمار ايشان از شما شهيد خواهند شد . گفتند : فديه مىگيريم و بنيهء مالى خود را عليه ايشان محكم مىسازيم ، در آينده هم هفتاد تن از ما به بهشت خواهيم رفت . و فديه گرفتند .

--> [ 1 ] . هر اوقيه معادل 12 درهم است . ر ك : المعجم الوسيط ، ج 2 و دائرة المعارف و جدى ، ج 10 ، مادهء « رطل » و « وقى » - م .